Het voorjaar is aangebroken, de natuur staat in de startblokken en toch is jouw paard een stuk moeilijker te rijden dan normaal. Of je hond blaft wat sneller, krabt meer dan gewoonlijk of is gewoon wat ‘prikkeliger’.
Dat is geen toeval. In de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG) is de lente het seizoen van het Hout-element en dat element staat rechtstreeks in verbinding met de leverenergie. Begrijp je die verbinding, dan begrijp je ook wat er in het voorjaar in je dier gebeurt. En wat je er zelf aan kunt doen.
Wat heeft het voorjaar met de lever te maken?
Volgens de Vijf Elementenleer binnen de TCG zijn alle processen in het lichaam en in de natuur verbonden met vijf elementen: Hout, Vuur, Aarde, Metaal en Water. Elk element heeft een bijbehorend seizoen, orgaan, emotie en karakter.
De lente is het seizoen van het Hout-element. Hout staat voor de lever en de galblaas, als orgaan én als energiebaan (meridiaan) door het lichaam. Net zoals de natuur in het voorjaar ontwaakt, komt de leverenergie in beweging. Dat is op zich een mooi en krachtig proces. Maar als die energie niet goed kan stromen, omdat er blokkades zijn of omdat de lever onvoldoende gevoed is, dan merk je dat.
Bij dieren uit zich dat vaak in:
- Prikkelbaarheid of een korter lontje
- Stijfheid in spieren en pezen, die verbetert bij beweging
- Droge of geïrriteerde ogen
- Broze hoeven of nagels
- Jeuk, huidklachten of allergieën
- Spijsverteringsklachten
Verharen en leverenergie: de verbinding
Juist in het voorjaar, tijdens de verharing, vraagt het lichaam van jouw dier extra veel van de lever. De lever speelt in de westerse geneeskunde een sleutelrol in de opname van voedingsstoffen uit het bloed, ontgifting en de productie van eiwitten die nodig zijn voor een gezonde vacht, hoeven en nagels.
Een trage verharing, een doffe vacht die niet wil lossen of juist een heel heftige verharing met huidreactie kunnen een signaal zijn dat de leverenergie niet optimaal stroomt.
Ik zie dit regelmatig terug bij dieren die ik begeleid.
Een paard dat elk voorjaar onrustig wordt en moeilijk te rijden is, terwijl het de rest van het jaar prima in balans is.
Of een hond die jaarlijks terugkerende huidklachten heeft rondom de verharing.
Zodra je de lever gaat ondersteunen, via bijvoorbeeld voeding, kruiden en beweging, verandert er vaak opvallend veel.
Wat kun je zelf doen om de leverenergie te ondersteunen?
Het goede nieuws: er zijn eenvoudige dingen die je kunt doen om jouw dier te helpen in deze periode.
Kruiden die de lever ondersteunen
Paardenbloem is hét voorjaarsreinigingskruid voor de lever en galblaas.
Zowel het blad als de wortel stimuleren de galproductie en galafvoer, wat de ontgifting direct ondersteunt. In de fytotherapie wordt paardenbloem al eeuwen ingezet als levertonicum voor mensen én dieren.
Je kunt paardenbloemblad vers door het voer geven, of gedroogd.
Mariadistel is een ander krachtig leverondersteunend kruid, iets wat al eeuwen wordt ingezet, maar dit kruid mag niet altijd in combinatie met medicatie gegeven worden.
Let op: gebruik kruiden bij voorkeur niet langer dan zes weken aaneengesloten en begin bij oudere of minder vitale dieren met een kwart van de normale dosering.
Voeding die past bij het seizoen
De smaak die bij het Hout-element hoort, is zuur.
Een scheutje appelazijn over het voer kan de leverenergie ondersteunen.
Beperk of vermijd in deze periode te veel koolhydraten (zeker bij paarden met bekende huid- of stofwisselingsproblemen).
Beweging als medicijn
Hout heeft nood aan flow en vrijheid. Beweging is letterlijk een van de beste manieren om geblokkeerde leverenergie weer op gang te brengen.
Een langere wandeling met je hond, meer vrije beweging voor je paard in de wei maakt een merkbaar verschil. Niet voor niets verminderen veel klachten die horen bij een geblokkeerde leverenergie bij lichaamsbeweging.
Emoties spelen ook een rol
In de TCG is de lever nauw verbonden met emoties als frustratie, irritatie en ingehouden boosheid. Dieren nemen de energetische sfeer om hen heen sterk op. Een gestrest huishouden, veel veranderingen of spanningen kunnen de leverenergie van jouw dier beïnvloeden. Rust, regelmaat en een rustige omgeving helpen dus ook.
Zo ondersteun je jouw dier tijdens het verharen
Het verharen is een intensief proces voor het lichaam. Met een paar gerichte stappen kun je jouw dier helpen dit soepel te doorlopen.
Borstelen, borstelen, borstelen
Het klinkt simpel, maar regelmatig borstelen is een van de meest directe manieren om de verharing te ondersteunen. Het stimuleert de doorbloeding van de huid, verwijdert losse haren en bevordert de aanmaak van nieuwe vacht. Voor paarden is dagelijks roskammen in deze periode geen overkill, het is zelfs goed voor ze.
Zorg voor voldoende eiwitten en mineralen
Een nieuwe vacht opbouwen kost het lichaam veel energie. Goede eiwitten (voor haren en hoeven), zink (voor huidkwaliteit) en biotine (voor een sterke vacht) zijn in het voorjaar extra belangrijk. Kijk kritisch naar het voer: is het werkelijk afgestemd op wat jouw dier nu nodig heeft?
Geef de huid de ruimte
Dek paarden in het voorjaar niet onnodig af als het weer het toelaat. Een dier dat vrij kan bewegen en waarvan de huid kan ademen, verhaart makkelijker en sneller. Ook voor honden geldt: niet te veel wassen in deze periode, zodat de natuurlijke huidflora intact blijft.
Ondersteun van binnenuit
Paardenbloem en een zuurvormende voeding helpen het lichaam ontgiften terwijl het verhaart. Dat is geen toeval, want de lever werkt op de achtergrond mee aan elk haartje dat groeit.
Wanneer zijn de signalen een reden om verder te kijken?
Milde klachten in het voorjaar zijn normaal en horen bij de overgang van seizoen. Maar sommige signalen vragen om meer aandacht. Denk aan aanhoudende stijfheid, ernstige huidklachten, een dier dat zichtbaar pijn heeft, of klachten die ondanks aanpassingen in voeding en kruiden niet verminderen.
In dat geval is het verstandig om verder te kijken en te begrijpen wat er op dieper niveau speelt.
Dat is precies wat je leert in het leertraject Complementaire Diergezondheid. Je leert de signalen van jouw dier lezen. Niet achteraf als er al iets mis is, maar proactief zodat je tijdig kunt bijsturen. Je bouwt een stevige basis om jouw dier door alle seizoenen te begeleiden.
Klaar om dieper te gaan?
Misschien voel je al een tijdje dat er meer is dan wat je nu weet. Dat jouw dier je iets vertelt en dat je dat beter wilt begrijpen.
Dat gevoel klopt. En je bent zeker niet de enige.
Bekijk wat het leertraject Complementaire Diergezondheid voor jou kan betekenen. Want goed leren kijken dat is het mooiste wat je kunt doen voor het dier dat jij zo graag wilt helpen.
Let op: Deze blog is informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Twijfel je over de gezondheid van jouw dier? Raadpleeg altijd een dierenarts of complementair dierengezondheidstherapeut.
